زخم بستر یا زخم فشاری (Pressure Ulcer) نوعی آسیب به پوست و بافت زیرین آن است که به دلیل فشار طولانی‌مدت بر روی یک ناحیه از بدن ایجاد می‌شود. این زخم‌ها عمدتاً در نقاطی از بدن که مستقیماً بر روی سطح سخت قرار می‌گیرند، مانند پاشنه‌ها، دنبالچه، باسن و آرنج، به وجود می‌آیند.

علل ایجاد زخم بستر چیست؟

  1. فشار طولانی‌مدت: وقتی قسمتی از بدن برای مدت طولانی تحت فشار قرار می‌گیرد، جریان خون به آن ناحیه کاهش می‌یابد و منجر به زخم بستر می شود حتی گاهی می‌تواند منجر به مرگ بافت نیز شود.
  2. اصطکاک: حرکت مداوم پوست بر روی سطوح مانند تختخواب یا صندلی می‌تواند به آسیب پوست و ایجاد زخم منجر شود.
  3. برش: زمانی که پوست به یک سمت کشیده می‌شود در حالی که استخوان‌ها در جهت مخالف حرکت می‌کنند، می‌تواند منجر به آسیب فشاری به بافت‌های زیرین شود.

عوامل خطر زخم بستر

  1. بی‌حرکتی: افرادی که به دلیل بیماری یا ناتوانی نمی‌توانند به راحتی حرکت کنند، مانند بیماران بستری در بیمارستان یا افرادی که از ویلچر استفاده می‌کنند، در این افراد به دلیل فشار طولانی مدت به اندام ها خون رسانی محدود می شود و باعث ایجاد زخم هایی در کمر، باسن،گوش ها، پشت سر و آرنج ها می شوند.
  2. پوست خشک یا مرطوب: پوست خشک به راحتی آسیب می‌بیند و پوست مرطوب نیز به دلیل عرق یا ادرار، بیشتر در معرض خطر زخم بستر است. افرادی که پوست بسیار خشکی دارند باید از کرم های مرطوب کننده استفاده کنند تا اصطحکاک بین پوست و سطح کاهش یابد. همچنین در افرادی که طولانی مدت بی تحرک هستند نباید سطح پوست رطوبت زیادی داشته باشد. رطوبت زیاد موجب نرم شدن بافت ها و ایجاد زخم بستر می شود، در این افراد باید به طور مرتب پوست را تمیز کرد.
  3. سوء تغذیه: کمبود پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌تواند باعث کاهش مقاومت پوست و بافت‌ها در برابر فشار شود. در نتیجه رژیم غذایی برای افراد مستعد زخم بستر بسیار حائز اهمیت است.
  4. بیماری‌های مزمن: بیماری‌هایی مانند دیابت و مشکلات عروقی می‌توانند جریان خون به پوست را کاهش دهند و خطر ایجاد زخم بستر را افزایش دهند. برای مثال در دیابت زخم ها دیر تر خوب می شوند و برای این دسته از بیماران مراقبت از زخم بسیار اهمیت دارد. همچنین مشکلات عروقی باعث کاهش خون رسانی به اندام می شود و ریسک ابتلا به زخم بستر را افزایش می دهد.

مراحل ایجاد زخم بستر:

  1. مرحله اول : در این مرحله پوست قرمز و دردناک است، اما هنوز زخم باز وجود ندارد.
  2. مرحله دوم: بعد از مدتی یک زخم باز یا تاول با عمق کم به وجود می‌آید .
  3. مرحله سوم: زخم به لایه‌های عمیق‌تر پوست گسترش می‌یابد و بافت زیرین آسیب می‌بیند.
  4. مرحله چهارم: آسیب به عضلات، استخوان‌ها و حتی تاندون‌ها نیز ممکن است.
مراحل زخم های فشاری با جزئیات در مقاله مراحل زخم های فشاری و جلوگیری از آن توضیح داده شد
خرید بالشت زخم بستر

راه های پیشگیری و درمان زخم بستر

در مقاله هشت راه جلوگیری از زخم بستر این روش ها کامل تر توضیح داده شده است که میتوانید بخوانید

مراقبان بیمار باید از روش های پیشگیری و درمانی زخم بستر به موقع استفاده کنند تا وضعیت زخم بیمار وخیم تر نشود.

  1. تغییر مداوم وضعیت بدن: برای جلوگیری از بروز زخم های فشاری یا همان زخم بستر فرد باید هر دو ساعت یکبار وضعیت خود را عوض کند. با تغییر جهت بیمار فشار از روی پوست برداشته می شود.
  2. استفاده از تشک‌ها و بالشتک‌های مخصوص: بالشت های ضد زخم بستر برای حمایت از اعضای بیمار طراحی شده اند. این بالشت ها وضعیت بیمار را تغییر می دهند و میتوانند باعث کاهش فشار از روی پوست شوند هر کدام از این بالشت های زخم بستر برای قسمت خاصی از بدن که تحت فشار است کاربرد دارند.
  3. مراقبت از پوست: در زخم بستر، پوست بیمار در معرض خطر قرار دارد و همانطور که گفته شد رطوبت زیاد و خشکی زیاد برای بیمار مناسب نیست. فرد باید همیشه پوست را در حد کمی مرطوب نگه دارد تا اصطحکاک کاهش یابد و پوست فشار کمتری را تحمل کند.
  4. تغذیه مناسب: تغذیه‌ای که شامل پروتئین‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی کافی باشد، به حفظ سلامت پوست و بافت‌ها کمک می‌کند و میتواند باعث کاهش ریسک ابتلا به زخم بستر شود.

درمان زخم بستر بستگی به مرحله و شدت آن دارد و ممکن است شامل تمیز کردن زخم، استفاده از پانسمان‌های مخصوص، مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها و در موارد شدید، جراحی باشد.

بالشت ضد زخم که به عنوان بالشتک های کاهش فشار نیز شناخته می شوند، به طور ویژه برای پیشگیری و مدیریت زخم بستر (زخم فشاری) با توزیع یکنواخت وزن بدن و کاهش فشار بر روی مناطق آسیب پذیر طراحی شده اند. این بالشت ها برای افرادی که در بستر هستند یا مدت طولانی را روی ویلچر می گذرانند ضروری است.

انواع بالشتک های مخصوص زخم بستر

  1. بالشت فومی زخم بستر: این بالشت ها جایگزین مقرون به صرفه بالشت های ضد زخم بستر ژله ایی هستند. بالشت های فومی ضد زخم بستر از فوم مدیکال ساخته شده است که سبک،ضد حساسیت و تعریق و قابل شستشو هستند همچنین این بالشت ها از روی یه چرم فرانسوی ساخته شده است که بر روی پوست حساسیت ایجاد نمیکنند و ضد تعریق می باشد.
  1. بالشت های ژله ایی زخم بستر: بالشتک های ژل حاوی مواد منعطف ژله ایی هستند که با شکل بدن مطابقت دارند و توزیع فشار و راحتی عالی را ارائه می دهند. آنها به ویژه برای افرادی که نیاز به افزایش ثبات و کاهش فشار دارند مفید هستند. این بالشت ها قیمت بالایی دارند و فقط بیمارستان ها و کلینیک های پزشکی توان خرید آنها را دارند.
  1. تشک های بادی برای جلوگیری از زخم بستر: این بالشت ها از سلول های تو خالی تشکی شده اند که قابل باد شدن می باشند که می توان آنها را بر اساس نیازهای کاربر مقدار باد شدن این بالشت تنظیم کرد. آنها سبک، قابل حمل هستند و با تطبیق با حرکات بدن، فشار را به شدت کاهش می دهند.
  1. بالشت های ترکیبی برخی از بالشتک مواد مختلفی مانند فوم، ژل و هوا را با هم ترکیب می کنند تا از فواید هر کدام از مواد به کار رفته بهره ببرند.

ویژگی ها و مزایای بالشت های زخم بستر

توزیع فشار: این بالشت ها با پخش یکنواخت وزن بدن روی بالشت، خطر ایجاد زخم بستر را کاهش می دهند.

راحتی و پشتیبانی: این بالشتک ها برای افزایش راحتی طراحی شده اند، از حالت طبیعی بدن پشتیبانی می کنند که برای استفاده طولانی مدت بسیار مهم است.

کنترل رطوبت: بسیاری از بالشتک ها با مواد قابل تنفس ساخته شده اند که به مدیریت رطوبت کمک می کند و خطر پوسیدگی پوست را کاهش می دهد.

قابل حمل: این بالشت ها سبک و قابل حمل می باشد، این بالشت ها را می توان به راحتی حمل کرد و درتجهیزات مختلف مانند صندلی چرخدار، صندلی ماشین و صندلی اداری استفاده کرد.

درمان زخم بستر

نحوه انتخاب بالشت های ضد زخم بستر

نیازهای کاربر: نیازهای خاص کاربر مانند سطح تحرک، مناطق در معرض خطر زخم فشاری و مدت زمان استفاده را در نظر بگیرید.

مواد به کار رفته: مواد مختلف مزایای مختلفی را ارائه می دهند. به عنوان مثال، بالشت های ژله ای ممکن است خنک کننده و راحتی بهتری را ارائه دهند، در حالی که بالشت هوا فشار قابل تنظیم را کاهش می دهند. بالشت های فومی ضد تعریق و حساسیت هستند و قیمت بسار مناسبی دارند

اندازه و شکل: اطمینان حاصل کنید که بالشت ها با محل نشیمن مورد نظر متناسب است، چه ویلچر، تختخواب یا صندلی.

نگهداری: به دنبال بالشتک هایی باشید که به راحتی تمیز و نگهداری شوند، بالشت های فومی ضد زخم بستر با روکش های جداشدنی و قابل شستشو میتوانند انتخاب مناسبی برای مصارف خانگی و بیمارستانی باشند.

استفاده از بالشتک مناسب ضد زخم بستر می تواند راحتی را به میزان قابل توجهی بهبود بخشد و از ایجاد زخم فشاری جلوگیری کند. جابجایی منظم کاربر و اطمینان از مراقبت مناسب از زخم نیز در مدیریت و پیشگیری از زخم بستر بسیار مهم است.

بالشتک محافظ پاشنه پا ضد زخم بستر
خرید بالشت ضد زخم بستر