پوکی استخوان لگن یکی از مشکلات شایع استخوانی است که باعث کاهش تراکم و استحکام استخوانهای ناحیه لگن میشود. این بیماری معمولاً بهصورت تدریجی پیشرفت میکند و در بسیاری از افراد تا زمانی که شکستگی ایجاد نشود، نشانه واضحی ندارد. به همین دلیل، گاهی از پوکی استخوان به عنوان یک بیماری خاموش یاد میشود.
استخوان لگن به دلیل نقش مهمی که در حفظ تعادل، ایستادن و حرکت بدن دارد، در صورت کاهش تراکم استخوان میتواند آسیبپذیر شود. شکستگی لگن ناشی از پوکی استخوان یکی از جدیترین عوارض این بیماری است و میتواند روی استقلال حرکتی و کیفیت زندگی فرد تأثیر زیادی بگذارد.
پوکی استخوان لگن چیست؟
پوکی استخوان لگن زمانی اتفاق میافتد که روند از بین رفتن بافت استخوانی سریعتر از ساخت استخوان جدید باشد. در نتیجه، ساختار داخلی استخوان ضعیف شده و مقاومت آن در برابر ضربه کاهش پیدا میکند.
استخوان سالم دارای ساختاری متراکم و مقاوم است، اما در افراد مبتلا به پوکی استخوان، فضای داخلی استخوان افزایش یافته و استخوان حالت شکنندهتری پیدا میکند. این موضوع باعث میشود حتی یک زمین خوردن ساده یا فشار معمولی هنگام حرکت بتواند خطر شکستگی را افزایش دهد.
علائم پوکی استخوان لگن چیست؟
یکی از چالشهای اصلی پوکی استخوان لگن، این است که در مراحل اولیه معمولاً علامت مشخصی ندارد. بسیاری از افراد زمانی متوجه مشکل میشوند که کاهش تراکم استخوان شدید شده یا شکستگی رخ داده است.
با این حال، برخی نشانهها میتوانند زنگ خطر باشند:
- درد مداوم در ناحیه لگن یا کشاله ران
- احساس ضعف هنگام راه رفتن یا بالا رفتن از پلهها
- کاهش توانایی انجام فعالیتهای روزمره
- درد ناگهانی پس از زمین خوردن یا ضربه کوچک
- تغییر در نحوه راه رفتن یا ایجاد لنگش
البته وجود این علائم همیشه به معنی ابتلا به پوکی استخوان لگن نیست و تشخیص قطعی باید توسط پزشک و با بررسیهای تخصصی انجام شود.
چه عواملی باعث پوکی استخوان لگن میشوند؟
عوامل مختلفی میتوانند خطر ابتلا به پوکی استخوان لگن را افزایش دهند. مهمترین آنها عبارتاند از:
افزایش سن
با افزایش سن، سرعت بازسازی استخوانها کاهش پیدا میکند و احتمال کاهش تراکم استخوان بیشتر میشود.
کاهش هورمونها
کاهش سطح استروژن در زنان بعد از یائسگی یکی از عوامل مهم کاهش تراکم استخوان است. در مردان نیز کاهش هورمونهای جنسی میتواند در طول زمان بر سلامت استخوان تأثیر بگذارد.
کمبود کلسیم و ویتامین D
کلسیم ماده اصلی تشکیلدهنده استخوان است و ویتامین D به جذب بهتر آن کمک میکند. کمبود طولانیمدت این مواد میتواند سلامت استخوانها را کاهش دهد.
کمتحرکی
فعالیت بدنی منظم، بهخصوص ورزشهای تحمل وزن مانند پیادهروی، به حفظ قدرت استخوان کمک میکند. سبک زندگی کمتحرک میتواند خطر کاهش تراکم استخوان را افزایش دهد.
مصرف برخی داروها
مصرف طولانیمدت بعضی داروها مانند کورتونها میتواند باعث افزایش احتمال پوکی استخوان شود.
سابقه خانوادگی
افرادی که سابقه شکستگی لگن یا پوکی استخوان در خانواده دارند ، ممکن است بیشتر در معرض خطر باشند .
بیشتر بدانید : فرق بین روماتیسم و پوکی استخوان
تشخیص پوکی استخوان لگن چگونه انجام میشود؟
تشخیص زودهنگام پوکی استخوان لگن اهمیت زیادی دارد، زیرا میتواند از شکستگیهای شدید جلوگیری کند.
مهمترین روش تشخیص، آزمایش سنجش تراکم استخوان یا DEXA است. در این آزمایش، میزان تراکم مواد معدنی استخوان در قسمتهایی مانند لگن و ستون فقرات بررسی میشود.
پزشک ممکن است علاوه بر تست تراکم استخوان، موارد زیر را نیز بررسی کند:
- سابقه پزشکی فرد
- داروهای مصرفی
- سابقه شکستگی
- آزمایشهای مربوط به کمبود ویتامینها یا مشکلات هورمونی
نتیجه آزمایش تراکم استخوان معمولاً با عددی به نام T-score مشخص میشود. کاهش شدید این عدد میتواند نشاندهنده افزایش خطر پوکی استخوان باشد.
درمان پوکی استخوان لگن
هدف اصلی درمان پوکی استخوان لگن جلوگیری از کاهش بیشتر تراکم استخوان و کاهش خطر شکستگی است.
روشهای درمانی شامل موارد زیر میشوند:
اصلاح تغذیه
رژیم غذایی مناسب یکی از پایههای درمان پوکی استخوان لگن است، اما نباید آن را با درمان قطعی بیماری اشتباه گرفت. کلسیم برای ساختار استخوان ضروری است و ویتامین D به جذب و استفاده بهتر از کلسیم کمک میکند و میتواند به حفظ سلامت استخوان کمک کند.
ورزش مناسب
ورزشهای تقویتکننده عضلات و تمرینهای تعادلی میتوانند قدرت عضلات اطراف لگن را افزایش داده و خطر زمین خوردن را کاهش دهند.
دارو درمانی
در برخی افراد ، پزشک داروهایی برای کاهش روند تحلیل استخوان یا افزایش ساخت استخوان تجویز می کنند . نوع دارو به سن ، شدت بیماری فرد و میزان تراکم استخوان و شرایط عمومی فرد بستگی دارد .
پیشگیری از سقوط
از آنجا که شکستگی لگن اغلب پس از زمین خوردن رخ می دهد . اصلاح محیط خانه ، استفاده از کفش مناسب و افزایش تعادل بدن اهمیت زیادی دارد .
بیشتر بخوانید :نحوه انجام عمل تعویض مفصل لگن
آیا پوکی استخوان لگن قابل پیشگیری است؟
اگر چه نمی توان عوامل خطر را کنترل کرد ، اما با رعایت برخی نکات می توان احتمال ابتلا یا شدت بیماری را کاهش داد :
- داشتن فعالیت بدنی منظم
- دریافت کافی کلسیم و ویتامین D
- ترک سیگار
- کاهش مصرف الکل
- انجام بررسی های دوره ای در افراد پرخطر
پیشگیری از پوکی استخوان بهتر از درمان عوارض آن است ، زیرا شکستگی لگن می تواند دوره طولانی درمان و محدودیت حرکتی ایجاد کند .
کلام اخر
درمان پوکی استخوان در خانه به معنای ایجاد مجموعه ای از عادت های سالم برای حمایت از استخوان و کاهش خطر شکستگی است ، نه درمان قطعی بیماری با یک روش خانگی . تغذیه متعادل ، دریافت کافی کلسیم و ویتامین D ، تمرینات مناسب ، ترک دخانیات و ایمن سازی محیط خانه از مهم ترین اقدامات هستند .
منبع مقاله :Transient Osteoporosis of the Hip
